Nawigacja

Menu

Sylwetka Grzegorza z Sanoka

Życiorys

Grzegorz z Sanoka (syn Piotra Długosza) żył w latach 1406 – 1477. Pochodził ze szlacheckiego rodu Strzemieńczyków, którego herbStrzemię - widniał na jego arcybiskupiej pieczęci. Urodził się w małej wsi pod Sanokiem, ale jako chłopiec przeniósł się do miasta i uczęszczał do sanockiej szkoły parafialnej. W 1418 r. opuścił dom rodzinny i rozpoczął wędrówkę po okolicznych miastach. W okresie do 1423 roku pracował jako nauczyciel i kopista. Wyjeżdżał również do Niemiec i dzięki swoim zdolnościom językowym szybko nauczył się biegle władać językiem niemieckim. Po powrocie do kraju zatrzymał się w Krakowie, objął tam stanowisko kantora w krakowskiej katedrze, jako że był również utalentowany muzycznie. W 1428 roku podjął studia na Uniwersytecie Krakowskim na wydziale sztuk wyzwolonych, gdzie zdobył wiedzę w dziedzinie retoryki i poezji oraz obowiązkowej scholastyki, której był przeciwnikiem. Grzegorz ukończył studia w 1433 r. i uzyskał tytuł bakałarza. Podjął się wtedy publicznego wyjaśnienia Bukolików Wergiliusza i jego wystąpienia, jak podaje Kallimach, cieszyły się dużą popularnością. Następnie podjął pracę, jako wychowawca synów kasztelana Tarnowskiego, dzięki którym często gościł na dworze w towarzystwie synów królewskich Władysława i Kazimierza. Po podjęciu decyzji o poświęceniu się stanowi kapłańskiemu i otrzymaniu święceń z rąk biskupa krakowskiego, Zbigniewa Oleśnickiego, wyjechał do Włoch. Przebywał tam w latach 1437 – 1439. Po ponownym powrocie do ojczyzny przez kilkanaście miesięcy sprawował funkcję proboszcza w Wieliczce. Okres od 1440 do 1451 roku Grzegorz z Sanoka spędził na Węgrzech, gdzie przebywał na dworach Władysława Warneńczyka (jako doradca, spowiednik i notariusz), Jana Hunyady’ego (jako wychowawca jego synów: Macieja i Władysława) i biskupa Viteza (jako kanonik kapituły waradyńskiej) oraz brał udział w bitwie pod Warną. W 1451 r. powrócił do Polski i został konsekrowany przez kardynała Oleśnickiego na metropolitę lwowskiego. Po tym okresie Grzegorz z Sanoka osiadł w Dunajowie i odegrał znaczącą rolę w rozwoju tej miejscowości, m.in. zakładając kościół, ingerując w rozbudowę, a przede wszystkim czyniąc go ośrodkiem życia kulturalnego, naukowego i towarzyskiego, przyciągając swoją osobą wielu gości, zwłaszcza zagranicznych. Jednym z nich był Włoch Filippo Buonaccorsi, zwany Kallimachem, który dzięki wsparciu Grzegorza uniknął kary, za co był mu dozgonnie wdzięczny. Napisał biografię Grzegorza z Sanoka, która do dziś stanowi najbogatsze źródło wiedzy o nim.